مرتضى مطهرى
75
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
ابوالصلاح سه طبقه را شاگردى كرده باشد ! كتاب معروف او در فقه به نام كافى است . در سال 447 درگذشته است . اگر عمر او صد سال بوده است و در 447 هم وفات كرده باشد او از هر دو استادش بزرگسالتر بوده است . شهيد ثانى او را « خليفة المرتضى فى البلاد الحلبيه » خوانده است . 10 . حمزة بن عبد العزيز ديلمى ، معروف به سلّار ديلمى . در حدود سال 448 تا 463 درگذشته است . شاگرد شيخ مفيد و سيد مرتضى است . اهل ايران است و در خسروشاه تبريز درگذشته است . كتاب معروف او در فقه به نام مراسم است . سلّار هرچند هم طبقه شيخ طوسى است نه از شاگردان او ، در عين حال محقق حلّى در مقدمه كتاب المعتبر از او و ابن البرّاج و ابوالصلاح حلبى به عنوان « اتباع الثلاثه » نام مىبرد يعنى او را از پيروان مىشمارد كه على الظاهر مقصودش اين است كه اين سه نفر تابع و پيروان سه نفر ديگر ( شيخ مفيد ، سيدمرتضى ، شيخ طوسى ) بودهاند . 11 . سيد ابوالمكارم ابن زهره . در حديث به يك واسطه از ابوعلى پسر شيخ الطائفه روايت مىكند و در فقه با چند واسطه شاگرد شيخ طوسى است . اهل حلب است و در سال 585 درگذشته است . كتاب معروف او در فقه به نام غُنيه است . هرگاه در اصطلاح فقها « حلبيان » ( به صيغه تثنيه ) گفته شود مقصود ابوالصلاح حلبى و ابن زهره حلبى است و هرگاه « حلبيّون » ( به صيغه جمع ) گفته شود مقصود آن دو نفر به علاوه ابن البرّاج است كه او هم اهل حلب بوده است . بنا بر آنچه در مستدرك « 1 » ضمن احوال شيخ طوسى آمده است ابن زهره كتاب النهايه شيخ طوسى را نزد ابوعلى حسن بن الحسين معروف به ابن الحاجب حلبى خوانده است و او آن كتاب را نزد ابوعبد اللَّه زينوبادى در نجف و او نزد شيخ رشيدالدين على بن زيرك قمى و سيد ابى هاشم حسينى و آن دو نزد شيخ عبد الجبار رازى تحصيل كرده بودهاند و شيخ عبد الجبار شاگرد شيخ طوسى بوده است . بنا بر اين نقل ، ابن زهره با چهار واسطه شاگرد شيخ طوسى بوده است . 12 . ابن حمزه طوسى ، معروف به عمادالدين طوسى . هم طبقه شاگردان شيخ طوسى است . بعضى او را هم طبقه شاگردان شاگردان شيخ دانسته و بعضى دوره او را از اين هم متأخرتر دانستهاند . نياز به تحقيق بيشترى است .
--> ( 1 ) جلد 3 ، صفحه 506